De verschillende Lasprocessen: Van MIG/MAG tot TIG en meer.
Lassen is een fundamentele techniek in talloze industrieën, van de bouw en automobielsector tot scheepsbouw en kunst. Het is de kunst en wetenschap van het permanent verbinden van materialen, meestal metalen, door ze te smelten en samen te voegen. Maar wist je dat er veel verschillende lasprocessen zijn, elk met zijn eigen unieke kenmerken en toepassingen?
In deze blog gaan we dieper in op de lasprocessen en de afkortingen achter de meest voorkomende lasprocessen. Dit helpt je de verschillen te begrijpen en het juiste proces voor jouw project te kiezen!
SMAW, beter bekend als booglassen met beklede elektrode (of in de volksmond 'elektroden lassen'), is een van de oudste en meest veelzijdige lasprocessen. Het maakt gebruik van een metalen kerndraad die is bedekt met een flux. Wanneer de elektrode smelt, creëert de flux een beschermende gaswolk en een slaklaag over het smeltbad. Deze bescherming voorkomt dat zuurstof en stikstof uit de omgevingslucht in contact komen met het gesmolten metaal, wat de mechanische eigenschappen van de las zou verzwakken.
✅ Relatief goedkoop, flexibel in gebruik (ook buiten), geschikt voor diverse materialen en posities.
❌Produceert slak die verwijderd dient te worden, lagere lassnelheid, vereist een zekere mate van vaardigheid.
Verdiep je verder in booglassen met beklede elektroden (SMAW):
GMAW, (Gas Metal Arc Welding) in de volksmond bekend als MIG/MAG-lassen (staat voor Metal Inert Gas / Metal Active Gas), is een veelgebruikt en productief lasproces. Het maakt gebruik van een continu aangevoerde massieve lasdraad die als toevoegmateriaal dient. Een extern beschermgas beschermt de lasboog en het smeltbad. MIG gebruikt een inert gas (bijvoorbeeld argon, helium of een mengsel hiervan) en is geschikt voor non-ferro metalen zoals aluminium, nikkel en koper legeringen. MAG gebruikt een actief gas (bijvoorbeeld een mengsel van argon en CO2 of zelfs puur CO2) en is geschikt voor het lassen van staal en roestvast staal.
✅ Hoge lassnelheid, relatief eenvoudig te leren, geen slakvorming waardoor zeer geschikt voor automatisering.
❌Gevoelig voor wind (beschermgas wordt weggeblazen), minder geschikt voor buiten zonder extra bescherming.
Verdiep je verder in MIG/MAG-lassen (GMAW):
FCAW - MCAW, of booglassen met gevulde draad, is nauw verwant aan GMAW en wordt vaak als een variant daarvan gezien. Het is een half-automatisch proces dat ook een automatische draadaanvoer gebruikt, maar dan een holle draad die is gevuld met desoxidante (flux of poeder) en of legerings elemeten. Deze flux produceert een beschermend slak en/of gas om de las te beschermen, vergelijkbaar met SMAW. Er zijn twee varianten: zelfbeschermend (geen extern gas nodig en in de volksmond bekend als gasloze draad) en gasbeschermd (extern gas nodig, ondanks de toegevoegde rutiel of basisch flux). Tevens is er nog metaalpoeder gevulde lasdraad welke geen slak vormt.
✅ Hogere lassnelheid dan SMAW, diepere inbranding, kan vaak buiten worden gebruikt, minder voorbereiding van het werkstuk nodig.
❌Produceert slak (zelfs met extern gas), meer rookontwikkeling dan GMAW, duurdere draad dan massieve draad
Verdiep je verder in booglassen met gevulde draad (FCAW - MCAW):
GTAW, beter bekend als TIG-lassen (Tungsten Inert Gas), is een zeer precies lasproces dat bekend staat om zijn hoogwaardige en esthetische lassen. Het maakt gebruik van een niet-afsmeltende wolfraamelektrode om een vlamboog te creëren, en een inert gas (meestal zuiver argon) beschermt het smeltbad en de wolframelektrode tegen atmosferische verontreiniging. Er wordt meestal een aparte toevoegdraad (lasstaaf) gebruikt.
✅ Zeer zuivere lassen, nauwkeurige controle over het smeltbad, geschikt voor dunne materialen en exotische metalen (zoals roestvrij staal, Titanium, Zirkonium, Nickel legeringen en aluminium).
❌Langzamer proces, vereist veel vaardigheid (oog-hand coördinatie), hogere kosten door gas en speciale apparatuur.
Verdiep je verder in TIG-lassen (GTAW):
SAW, ofwel onder poederdek lassen staat voor Submerged Arc Welding en is een geautomatiseerd lasproces dat voornamelijk wordt gebruikt voor lange, rechte lassen op dikkere werkstukken. Het smeltbad wordt volledig bedekt door een laag korrelig fluxpoeder. Dit poeder beschermt de boog en het smeltbad tegen indringen van stikstof en zuurstof uit de omgevingslucht en stabiliseert de boog. Het poeder smelt tussen 1000°C en 1350°C en vormt een slak die de las beschermt en de afkoelsnelheid vertraagt.
✅ Zeer hoge lassnelheid, diepe inbranding, hoogwaardige lassen, geen spatten, goede mechanische eigenschappen.
❌Beperkt tot horizontale posities, niet geschikt voor dunne materialen, vereist grote installatie.
Verdiep je verder in onder poederdek lassen (SAW):
ESAW, ofwel elektroslaklassen, is een uniek lasproces dat wordt gebruikt voor het oplassen / cladden van diverse basismaterialen om uiteindelijk een specifieke eigenschap aan het materiaal oppervlak toe te voegen. Dit kan het verbeteren van de corrosieweerstand zijn maar ook verhoogde temperatuur of een verbetering tegen cavitatie of slijtage kunnen hierbij ten grondslag liggen. Het ESAW proces is vergelijkbaar met het onder poeder dek lassen echter heeft de flux (het laspoeder) een lagere electrische weerstand zodat de electrische boog niet tussen draad of stripe en werkstuk plaatsvind maar de stroom door het laspoeder gaat. Bij het ESAW process is de lasspanning doorgaand tussen de 24 en 26 Volt en bij het SAW lassen zit deze doorgaans tussen 28 en 34 Volt
ESAW ofwel electroslak lassen kan zowel met draad als strip worden toegepast, doorgaans wordt een strip gebruikt voor het oplassen en een draad voor het verbindings lassen
✅ Zeer geringe opmenging, zeer hoge neersmelt.
❌Zeer gespecialiseerd, vereist specifieke ervaring, zware stroombronnen en manipulatie apparatuur.
Hoewel vaak in één adem genoemd met lassen, is solderen een verbindingstechniek die fundamenteel anders werkt. Bij solderen worden materialen verbonden door een toevoegmateriaal (soldeer) te smelten dat een lager smeltpunt heeft dan de te verbinden materialen. De basismaterialen zelf smelten niet. Capillaire werking trekt het gesmolten soldeer in de opening tussen de delen, waar het stolt en een verbinding vormt.
✅Minder warmte inbreng (soms minder vervorming), geschikt voor het verbinden van ongelijke metalen, eenvoudiger te leren.
❌Lagere sterkte dan lassen, beperkt toepasbaar voor structurele toepassingen die hoge belastingen moeten weerstaan.
Een overzicht van de meest voorkomende lasprocessen
| Procesnummer (ISO 4063) | ISO-procesbenaming | Volksmondbenaming | ASME-benaming (voluit) | ASME-afkorting | ISO-afkorting |
|---|---|---|---|---|---|
| 111 | Manual metal arc welding | Electrode lassen | Shielded metal arc welding | SMAW | MMA |
| 112 | Gravity welding | Zwaartekrachtlassen | Gravity feed welding | ||
| 114 | Self-shielded tubular cored arc welding | Gasloos lassen | Flux cored arc welding – self-shielded | FCAW-S | FCAW |
| 121 | Submerged arc welding with solid wire electrode | Onder poederdek lassen | Submerged arc welding | SAW | SAW |
| 122 | Submerged arc welding with strip electrode | Bandlassen | Submerged arc welding | SAW | SAW |
| 125 | Submerged arc welding with tubular cored electrode | Onder poederdek lassen met gevulde draad | Submerged arc welding | SAW | SAW |
| 131 | MIG welding with solid wire electrode | MIG-lassen massieve draad | GMAW using inert gas and solid wire electrode | GMAW | MIG |
| 135 | MAG welding with solid wire electrode | MAG-lassen massieve draad | GMAW using active gas with solid wire electrode | GMAW | MAG |
| 136 | MAG welding with fluxcored electrode | MAG lassen met rutiel gevulde draad | Flux cored welding | FCAW | MAG |
| 138 | MAG Welding with metalcored electrode | MAG lassen met metaalpoeder gevulde draad | metal cored welding | GMAW-C | MAG |
| 141 | TIG welding with solid filler material | TIG-lassen | Gas tungsten arc welding using inert gas and solid filler material | GTAW | TIG |
| 142 | TIG welding without filler material | TIG lassen zonder toevoegmateriaal | Gas tungsten arc welding using inert gas and without filler material | GTAW | TIG |
| 143 | TIG welding with tubular cored filler material | TIG lasseen met gevulde draad | Gas tungsten arc welding using inert gas and cored filler material | GTAW | TIG |
| 151 | Plasma MIG welding | Plasma MIG-lassen | Plasma arc welding | PAW | Plasma |
| 311 | Oxyacetylene welding | Autogeen lassen | Oxyacetylene welding | OAW | OFW |
Het begrijpen van deze verschillende lasprocessen is essentieel voor iedereen die met metaalbewerking te maken heeft. Elk proces heeft zijn specifieke sterktes en zwaktes, en de juiste keuze is cruciaal voor de kwaliteit, efficiëntie en kosten van een project. Door de juiste lastechniek toe te passen, zorg je voor duurzame en veilige verbindingen.